DAR installs 149 farmers in Pili, Camarines Sur

DAR-Camarines Sur and Philippine National Police personnel assists in the installation of agrarian reform beneficiaries (ARBs) in the 27-year-old contested property.

LEGAZPI CITY—After 27 long years, the 149 agrarian reform beneficiaries (ARBs) in Pili, Camarines Sur finally occupied their government-awarded lands after the Department of Agrarian Reform (DAR) installed them as rightful owners of the land.

DAR Camarines Sur II agrarian reform chief Maria Gracia R. Sales, said the farmer-beneficiaries have now taken possession of the 81.85-hectare agricultural land in Barangay Cadlan, Pili town after a lifelong administrative and judicial fight with its former owner, the Manubay Agro-Industrial and Development Corporation (MANDECOR).

“The final step in the land acquisition and distribution process is the installation of these ARBs on their Comprehensive Agrarian Reform Program (CARP)-awarded lands,” she said.

Sales said Land Tenure Services personnel at the provincial and municipal levels had worked tirelessly for the past twenty-seven years to bring the activity to a successful conclusion.

Under the government’s agrarian reform law, the DAR is mandated to acquire public and private agricultural lands and distribute them to tenants, farmers, farmworkers, or other tillers who meet the qualifications to become ARBs.

DAR acquired the land under the CARP in 1994 but pending cases and strong resistance of landowners contributed to the sluggish processes.

"I am extremely proud of all of our employees, including the PNP officers, ARB leaders, and barangay officials, who selflessly assisted in the execution of this important activity. I hope that these ARBs will become responsible stewards of the lands that have been entrusted to them. I hope that they take good care of their lands and keep them productive," said Sales.

Sheriff Vincent John Belleza said there are significant risks in implementing the plan because of strong opposition from the landowners, despite the writ of Installation issued by the Provincial Agrarian Reform Adjudication Board (PARAD).

"Fear is a natural reaction in high-risk situations, like this. However, I feel it is my moral responsibility to ensure that justice is done to the farmer-beneficiaries,” said Belleza.

Municipal Agrarian Reform Program Officer Jemma G. Belaro was overjoyed seeing the farmers finally got their individual land titles and assigned to their respective farms and thanked the DAR personnel who worked hard to ensure the success of the endeavor.

Filled with mixed emotions, the farmers shared how the event felt like they were at last coming home from a very long journey. Almost two decades, most of them have stepped out on the property’s grounds due to intense disputes between their end and the landowners.

Farmer-leader Arturo Bismonte said “The blood and sweat of our forefathers who persevered in tilling and cultivating this soil have stained these lands. That is why are willing to sacrifice our lives to fulfill our dream of claiming this land as our own.”

“We would like to express our heartfelt gratitude to DAR Camarines Sur II people for sticking with us through the tough years. Their perseverance paid off, and we have witnessed the final stage of the CARP process. We are indeed very happy and grateful to finally come home," Bismonte added.

The farmers received their certificates of land ownership award (CLOAs) during a formal ceremony at the Pili Covered Court, where they were also told of their obligations and duties as beneficiaries of the government’s agrarian reform program.

DAR itinalaga ang 149 na magsasaka sa Pili, Camarines Sur

LEGAZPI CITY — Matapos ang 27 mahabang taon, sa wakas ay naitalaga na ng Department of Agrarian Reform ang149 na mga agrarian reform beneficiaries (ARBs) sa Pili, Camarines Sur.

Ayon kay agrarian reform chief ng Camarines Sur II Maria Gracia R. Sales, ang mga nasabing ARBs ay naitalaga na sa 81.85 ektaryang lupang agrikultural sa Barangay Cadlan, bayan ng Pili matapos ng mahabang pakikipaglaban sa korte sa dating may-ari nito, ang Manubay Agro-Industrial at Development Corporation (MANDECOR).

"Ang huling hakbang sa proseso ng pagsakop ng lupa at pamamahagi, ay ang pag-tatalaga sa mga ARBs sa lupang iginawad sa ilalim ng Comprehensive Agrarian Reform Program (CARP),” sabi ni Sales

Ayon kay Sales ang mga tauhan ng Land Tenure Services sa probinsiya at munisipal ay walang pagod na nagtatrabaho sa nagdaang dalawampu't pitong taon upang maisagawa ng matagumpay ang pagtatalaga.

Sa ilalim ng batas ng repormang agraryo ng pamahalaan, ang DAR ay inaatasan na sakupin ang publiko at pribadong mga lupang agrikultura at ipamahagi sa mga nangungupahan, magsasaka, manggagawa sa bukid, o iba pang mga magsasaka na kwalipikasyon upang maging ARBs.

Nasakop ng DAR ang lupa sa ilalim ng CARP noong 1994, subalit nag-ambag ang pagkakaroon ng mga nakabinbing kaso at pagtutol ng mga nagmamay-ari ng lupa sa pagbagal ng proseso ng pamamahagi ng lupa.

"Ipinagmamalaki ko ang lahat ng mga empleyado, kabilang ang mga opisyal ng PNP, mga namumuno sa ARB, at mga opisyal ng barangay, na tumulong sa pagpapatupad ng mahalagang aktibidad na ito. Nawa ang mga ARBs ay maging responsable sa mga lupain na ipinagkatiwala sa kanila. Alagaan mabuti ang mga lupa at panatilihin produktibo," sabi ni Sales.

Sinabi ni Sheriff Vincent John Belleza na naging malaking problema sa pagpapatupad ng plano ang matinding pagtutol ng mga nagmamay-ari ng lupa, sa kabila ng Writ of Installation na ipinalabas ng Provincial Agrarian Reform Adjudication Board (PARAD).

“Takot ang naging problema sa ganitong mga sitwasyon, gayunpaman, nanaig ang adhikain at responsibilidad ko na matiyak na ang hustisya ay maipagkaloob sa mga magsasaka," sabi ni Belleza.

Tuwang-tuwa si Municipal Agrarian Reform Program Officer Jemma G. Belaro nang makita ang mga magsasaka na sa wakas ay nakuha ang kani-kanilang titulo at maitalaga sa kani-kanilang bukid. Pinasalamatan niya ang mga tauhan ng DAR na nagsumikap upang makamit ang tagumpay na ito.

Puno ng magkahalong damdamin, ibinahagi ng mga magsasaka ang kanilang pakiramdam sa pangyayari na kanilang inihalintulad sa kasabikang makauwi sa kani-kanilang sariling tahanan matapos ang mahabang paglalakbay. Sa halos dalawang dekada, karamihan sa kanila ay lumabas na sa kanilang sariling bakuran dahil sa matinding alitan sa pagitan nila at mga may-ari ng lupa.

Ayon sa pinuno ng magsasaka na si Arturo Bismonte, “dugo at pawis ng aming mga ninuno na nagpursige sa pagbubungkal at paglilinang ng lupa na ito, ito ang naging dahilan kung bakit kahit sarili naming buhay ay kaya naming itaya para sa aming pangarap na maangkin ang lupaing ito."

"Nais naming ipahayag ang aming taos-pusong pasasalamat sa DAR Camarines Sur II sa pagsama sa amin sa mahabang panahon na pakikipaglaban. Nagbunga ang kanilang pagtitiyaga, at nasasaksihan namin ang huling yugto ng proseso ng CARP. Lubos ang aming kasayahan at pasasalamat, sa wakas may sarili na kaming lupa," dagdag ni Bismonte.

Natanggap ng mga magsasaka ang kanilang mga certificates of landownership award (CLOAs) sa isang seremonya sa Pili Covered Court, kung saan ipinahayag din sa kanila ang kanilang mga obligasyon at tungkulin bilang mga benepisyaryo ng repormang agraryo ng pamahalaan.