Indeklara ni PBBM ti saan pay a pannakabayad dagiti dagdaga mairaman ti interestda

Ti maika65 a kasangay ni Presidente Ferdinand Marcos, Jr ita nga aldaw mamarkaan a naisangsangayan a pakasaritaan ti pannakapirma ti executive order, ti pannakaideklara ti saan pay a pannakabayad dagiti dagdaga mairaman ti interesda.

 

Ti importante a kanito ti pannakapirma ti executive order a naaramid idi Martes, Setyembre 13, 2022, maisalakan dagiti benepisaryo ti agrarian reform ti dagsen ti panagbayad ti tinawen a baybayadanda mairaman ti interes bayat ti panangusarda ti kuwarta tapno makagatangda ti mausar ti panagtalon ken/wenno kas pangrugian a puonan ti panagnegosyo ti aniaman a kayat da nga aramiden.

 

Indauluan ni Sekretaryo ti Agrarian Reform Condrado Estrella III ti grupo nga agdagup ti 160 a naggapu ti DAR a naikkan ti pammalubos a pakabuklan dagiti opisyales, benepisaryo ti land reform ken mangitantandudo ti pagsayaatan dagiti benepisaryo ti agrarian reform a nakasaksi ti pasamak idiay Palasyo ti Malakanang.

 

Sekyon 26 ti Republic Act 6657, ti Comprehensive Agrarian Reform Law, ibagana a “dagiti dagdaga a naited segun ti linteg a maitunos a kasapulan ti panagbayad dagiti benepisaryo ti agrarian reform diay Land Bank of the Philippines ti 30 a tawen mairaman ti tinawen a 6% nga interest.

 

Adu a benepisaryo ti agrarian reform ken mangitantandudo ti pagsayaatanda ti agkidkiddaw  ti pannaka-ikkat ti bayad dagiti dagdaga argaman ti interes ti utang ti las-ud dagiti karit  a sangsanguen dagiti mannalon a kas ti pandemya, kalamidad, ken nangato a presyo dagiti kasapulan ti panangtalon.

 

Ti umuna a State of the Nation Address, ni Presidente Marcos, Jr indagdagna ti Kongresso a mangipaulog ti linteg a mangikkat ti dagsen nga awit dagiti benepisaryo ti agrarian reform nga addaan baybayadanda nga utang tapno maipamaysada ti panagtalon, ta isu ti ipangpangruna ti adminstrasyonna.

 

“Ti pannakapanuynoy ti agdama nga utang ti agrarian reform ket P58.125 bilyon a pagimbagan ti 654,000 a benepisaryo ti agrarian reform ken pakairamanan ti dagup a 1.18 milyon nga ektarya ti naited a dagdaga,” naadaw nga imbaga ni Marcos.

 

Ti mangibagi ti Agri-Party List Wilbert T. Lee ti nangigakat ti linteg nga agtarigagay  a mangwayawaya kadagiti benepisaryo ti agrarian reform kadagiti saan pay a nabayadan dagiti dagdaga ken ti interesda.

 

Idi 2006, nagdutok ti DAR ti pannaka-adal, “The Comprehensive Agrarian Reform Program: Scenarios and Options for Future Development,” ipakita da a ti panagtalinaed a bayadan dagiti dagdaga mairaman interesda saan a pagimbagan ti gobyerno gapu ti nangato a magastos da.”

 

Ti nasao a pannaka-adal, “Ti adu unay a magastos ti pannaka-aramid dagiti sistema ti panagkolekta ti bayad dagiti benepisaryo nangatngato ngem ti maalada a bayad.”

 

Adda pay sabali a panagadal babaen ti DAR-Policy and Strategic Research Service:  “An Assessment of Payment of Land Amortization by ARBs,” ipakita na a ti dagup ti saan pay a nabayadan dagiti benepisaryo ti agrarian reform nga addan kurang ti bayadda, 43.6 a porsiyento ti mangbukkel ti kangrunaan nga utang ken 54.6 a porsiyento ti interes, saan a nasayaat a kitkitaen “ti interes saan pay a nabayadan ket dakdakkel ngem ti kangrunaan a gatad.”